Odpowiedzialność cywilna projektanta za wady projektu podcast z moim udziałem – zapraszam na ciąg dalszy 🎧😊.
Pamiętasz, jak niedawno opublikowałam pierwszy wywiad, którego udzieliłam na zaproszenie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa ?
Poniżej link do poprzedniego odcinka 👇.
#PrawoInżyniera 19 | Kierownik budowy a odpowiedzialność cywilna – co warto wiedzieć?
Tym razem, w wywiadzie z panem Filipem Pachla (Wiceprezesem Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, Profesorem Politechniki Krakowskiej) rozmawialiśmy o tym, jak prawo definiuje zadania projektanta, za co odpowiada cywilnie oraz jak bezpiecznie zawierać umowy o prace projektowe.
Dowiesz na przykład:
✅Jakie konsekwencje niesie opóźnienie lub błędy w projekcie?
✅ Jak wygląda nadzór autorski i odpowiedzialność za podwykonawców?
🟢 Jakie prawa mają projektanci i inwestorzy w razie problemów?
Ten odcinek podcastu również jest dostępny na dwóch platformach.
Wystarczy, że klikniesz w grafikę poniżej albo w jeden z poniższych linków: 👇
🔶 Youtube
🔶 Spotify
Koniecznie posłuchaj ! 🎧
Porządna dawka wiedzy praktycznej w pigułce ! 👍
Odpowiedzialność cywilna projektanta za wady projektu PODCAST.
Projektant: prawa, obowiązki i odpowiedzialność
Poniżej skrót zagadnień, które miałam przyjemność omówić:
00:00:25 – Jak ustawowy zakres obowiązków projektanta wpływa na odpowiedzialność cywilną?
00:01:07 – Zakres obowiązków projektanta w praktyce – opracowanie dokumentacji i zespół projektantów.
00:02:05 – Pozostałe obowiązki projektanta: obszar oddziaływania, wyjaśnienia, opinie, nadzór autorski.
00:02:54 – Różnice między ustawowym a umownym zakresem obowiązków.
00:04:44 – Wpływ prowadzenia działalności gospodarczej na odpowiedzialność cywilną projektanta.
00:06:07 – Umowa o prace projektowe – elementy umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług.
00:06:49 – Uprawnienia inwestora przy opóźnieniach i wadach dokumentacji projektowej.
00:08:39 – Konsekwencje braku współpracy inwestora i projektanta – prawa obu stron.
00:11:01 – Nadmiar usług dodatkowych – jak wpływa na odpowiedzialność cywilną projektanta?
00:11:54 – Odpowiedzialność deliktowa i kontraktowa projektanta – co trzeba wiedzieć w praktyce ?
00:14:08 – Rękojmia w zawodzie projektanta – obowiązki i odpowiedzialność za wady projektu.
00:17:37 – Czy projektant może korzystać z podwykonawców? Rozkład odpowiedzialności cywilnej za szkody.
00:19:14 – Podsumowanie i kluczowe wskazówki dla projektantów ‼
Odpowiedzialność cywilna projektanta za wady projektu PODCAST
Jeżeli wolisz przeczytać cały wywiad bądź wrócić do interesujących Cię fragmentów, to poniżej przygotowałam transkrypcję.
A Ty jakie masz doświadczenia przy sporządzaniu dokumentacji projektowej ?
Albo realizacji robót na podstawie projektu, w którym nie wszystko się zgadzało ?
Sprawna i rzetelna współpraca na linii: Inwestor ➡Projektant ➡ Wykonawca jest kluczowa.
Przekonałam już się o tym w nie jednym procesie sądowym, w którym osią sporu była dokumentacja techniczna.
Jeśli chcesz się podzielić jakąś ciekawą historią z Twojej budowy to zapraszam do napisania komentarza poniżej artykułu! 😃
Na anegdoty tez znajdzie się miejsce – napisz koniecznie !
Wymiana doświadczeń przy realizacji inwestycji budowlanych jest bezcenna.
Zwłaszcza z perspektywy różnych podmiotów – inwestora, wykonawcy, podwykonawcy czy samodzielnych funkcji technicznych: kierownika budowy / robót, inspektora nadzoru inwestorskiego albo projektanta.
Nie zawsze na budowie sprawdza się zasada -> im nas więcej, tym weselej ! 😉
Dlatego tym bardziej warto, aby każdy znał swoje prawa i obowiązki 👍
✳✳✳
Filip Pachla: Wszystko zaczyna się od dobrego projektu.
Dziś porozmawiamy o roli i obowiązkach projektanta. Zapraszam.
A gościem dzisiejszego odcinka jest Katarzyna Sabynicz, radczyni prawna specjalizująca się w aspektach cywilnych procesu budowlanego.
Dzień dobry.
Katarzyna Sabynicz [K.S.] (0:24 – 0:25):
Dzień dobry.
Filip Pachla: Pani mecenas, jak ustawowy zakres obowiązków projektanta wpływa na odpowiedzialność cywilną?
[K.S.] (0:30 – 2:54):
Ustawowy zakres obowiązków projektanta z perspektywy prawa administracyjnego, czyli artykułu 20 Prawa Budowlanego, wyznacza nam istotę tej funkcji. Chociaż muszę przyznać, że w przeciwieństwie do obowiązków zakreślonych dla kierownika budowy, w przypadku projektanta ustawodawca bardziej ogólnie nam te obowiązki wskazuje. I w umowie trzeba będzie po prostu większość rzeczy doprecyzować.
Niemniej jednak obowiązki, które są określone w artykule 20 Prawa Budowlanego wskazują nam nie tylko podstawowy zakres odpowiedzialności projektanta, ale także wyznacza kierunek do określenia rodzaju umowy, którą z nim zawrzemy.
A tutaj jak się za chwilkę okaże kilka wariantów jest możliwych. Takie podstawowe obowiązki, które są analizowane z perspektywy sporów o odszkodowanie, czyli sporów cywilnych to na pewno główny obowiązek w postaci opracowania, sporządzenia projektu budowlanego zgodnie z uzgodnieniami, decyzjami, przepisami i oczywiście wiedzą.
W zakresie tego obowiązku mamy też taki ciekawy obowiązek, który może się pojawić w zależności od rodzaju inwestycji, mianowicie konieczność zapewnienia udziału innych projektantów.
Przykład
Na przykład ze względu na stopień skomplikowania obiektu, projektant będzie musiał zaangażować projektantów branżowych. Co tu jest charakterystyczne? Z cywilistycznego punktu widzenia będziemy mieć tutaj w zespole głównego projektanta.
On będzie odpowiedzialny za koordynowanie pracy tych projektantów, których sobie dobierze do zespołu. I to później będzie rzutowało również na odpowiedzialność tego głównego projektanta za działania tych projektantów, których zaangażuje bądź z pomocą których tę dokumentację opracuje.
Kolejny obowiązek to określenie obszaru oddziaływania obiektu. To jest takie szerokie pojęcie tylko tutaj nadmienię, bo to jest temat rzeka.
Poza tym mamy na pewno udzielanie różnego rodzaju wyjaśnień w zakresie niektórych rozwiązań projektowych. Z dalszych obowiązków może się pojawić konieczność jeszcze pozyskania opinii, uzgodnień.
To już zależy od rodzaju inwestycji. I na końcu bardzo ciekawy z takiego mojego cywilistycznego punktu widzenia obowiązek w postaci sprawowania nadzoru autorskiego.
I ten obowiązek może być realizowany właśnie tak jak wskazuje nam prawo budowlane. Albo może być przez strony zmodyfikowany w ramach swobody umów. Wszystkie te obowiązki w zależności od tego, czy w jakiś sposób je doprecyzujemy, ograniczymy czy rozszerzymy będą nam wpływały na zakres odpowiedzialności cywilnoprawnej.
Odpowiedzialność cywilna projektanta za wady projektu PODCAST.
Filip Pachla: A jeżeli chodzi o umowny zakres obowiązków, jak w praktyce różni się od tego ustawowego?
[K.S.] (3:00 – 4:43):
Umowa o prace projektowe to jest bardzo ciekawa umowa, ponieważ ona łączy w sobie elementy różnych rodzajów umów i różnych instytucji. Przede wszystkim jeżeli mamy ten główny obowiązek opracowania dokumentacji projektowej. Czy to będzie projekt budowlany, czy któraś z części projektu budowlanego, a może jakaś dokumentacja wykonawcza, to ogólnie mówimy o szczególnym rodzaju dzieła.
Czyli stosujemy tutaj w odpowiedni sposób przepisy umowy o dzieło.
Z drugiej strony pojawia nam się zagadnienie utworu, więc elementy prawa autorskiego. I teraz w zależności od tego czy jeszcze dołożymy nadzór autorski, a jak wiemy może być na żądanie inwestora, może na żądanie organu administracji architektoniczno-budowlanej. To w tym wypadku, jest to poniekąd sporne w doktrynie, ale zaryzykuję i powiem, że będą tutaj elementy również umowy o świadczeniu usług.
Tu przy okazji sprawowania nadzoru autorskiego jeszcze jest taka ciekawa kwestia, bo strony mogą rozszerzyć ten nadzór o na przykład odbiory i uregulować jeszcze taką szczególną procedurę, szczególny udział projektanta przy odbiorach. Im więcej pojawi nam się dodatkowych usług, tym właśnie już wchodzimy powolutku na pole umowy o świadczeniu usług, czyli artykułu 750 Kodeksu Cywilnego i w tym zakresie stosujemy umowę zlecenia.
I teraz w praktyce może być tak. Możemy zawrzeć jedną umowę o prace projektowa, a za jakiś czas uznać, jeszcze zrobimy nadzór autorski. Zawieramy drugą umowę o sprawowanie nadzoru. I teraz mamy szczególny rodzaj umowy o dzieło plus prawa autorskie. A tu już nam się pojawią elementy usług, więc będzie znowu świadczenie usług, a możemy połączyć od razu oba elementy.
Zrobimy taki „miks” i wtedy już sztuką jest, żeby w odpowiednim zakresie stosować odpowiednie przepisy.
Filip Pachla: A czy fakt prowadzenia działalności gospodarczej wpływa na odpowiedzialność cywilną?
[K.S.] (4:48 – 6:07):
W przypadku projektantów muszę przyznać uczciwie, że z mojego życia zawodowego wynika, że chyba najczęściej projektanci prowadzą działalność w postaci biur projektowych. To mogą być oczywiście spółki prawa handlowego, ale ja najczęściej mam do czynienia z projektantem, który prowadzi działalność gospodarczą indywidualnie jako osoba fizyczna. No i w tym zakresie znowu decyduje to, jaką projektant zawrze umowę.
Czy tu się ograniczamy tylko do dokumentacji projektowej, czyli klasycznego dzieła i na tym kończymy ?
Czy dokładamy jeszcze pewne usługi ?
W zakresie projektantów czasami spotykam takie umowy, w których mam jeszcze obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę właśnie w ramach nadzoru autorskiego, ale w szerszym tego słowa znaczeniu, więc dokładamy więcej usług.
Jeżeli pojawi nam się element świadczenia usług, czyli starannego działania, to z perspektywy przedsiębiorcy znowu wchodzi nam tutaj artykuł 355 kodeksu cywilnego, czyli oceniamy tą należytą staranność z perspektywy zawodowego charakteru działalności.
Ja myślę, że dla projektanta, tak jak i dla każdej innej samodzielnej funkcji w budownictwie naturalnym jest, że oczekujemy profesjonalizmu. Natomiast dodatkowo mamy jeszcze rolę przedsiębiorcy.
Także liczy się rzetelność, sumienność, zapobiegliwość. Czyli takie cechy, które po prostu wynikają z zawodowego charakteru działalności.
Filip Pachla: A jeżeli chodzi o umowę o pracę projektową, której przedmiotem jest opracowanie konkretnej dokumentacji, jaki jest zakres odpowiedzialności projektanta?
[K.S.] (6:16 – 8:38):
Zakładamy oczywiście, że projektant występuje jako samodzielny podmiot w obrocie prawnym gospodarczym. Najczęściej w ramach odpowiedzialności gospodarczej zawiera umowę. Jeżeli my się ograniczymy na przykład do takiego najczęstszego przypadku, czyli do opracowania projektu budowlanego, to w takiej jej sytuacji mówimy o szczególnym rodzaju umowy o dzieło.
No i teraz z perspektywy umowy o dzieło będą pewne uprawnienia, takie szczególne i charakterystyczne dla tej umowy, które przysługują zamawiającemu, czyli inwestorowi. Przede wszystkim chciałabym nadmienić o artykule 635 i 636 Kodeksu Cywilnego.
Odpowiedzialność projektanta – opóźnienie w opracowaniu dokumentacji projektowej
Pierwszy z nich dotyczy przypadku, w którym projektant opóźnia nam się z przygotowaniem dokumentacji.
Jeżeli opóźnienie z przygotowaniem, albo już z zakończeniem umowy jest tak dalekie, że prawdopodobnym jest, że projektant nie zdąży w końcowym terminie umownym. A wtedy zamawiający, czyli nasz inwestor ma prawo do tego, żeby od umowy odstąpić bez wyznaczenia dodatkowego terminu.
Odpowiedzialność projektanta – nieprawidłowe realizowanie umowy o prace projektowe
Drugi przypadek artykuł 636 k.c. i on jest częściej stosowany w praktyce.
Jeżeli inwestor współpracuje na bieżąco przy przygotowaniu danej, przy opracowaniu danej dokumentacji projektowej i widzi, że już zmierza to w złym kierunku – nie takie były jego oczekiwania, albo pewne jakieś już się pojawiają błędy. Jeżeli to wychwyci, to ma możliwość wezwać projektanta do tego, aby on zmienił sposób opracowania tej dokumentacji, żeby po prostu uniknąć tych błędów. I wyznaczy mu dodatkowy termin. A po upływie tego terminu ustawodawca daje dwie możliwości.
Inwestor może odstąpić od umowy, czyli po prostu rozwiązać ją.
A może zrobić coś, co jest dużo bardziej ryzykowne z perspektywy projektanta. Mianowicie może powierzyć dokończenie tej konkretnej dokumentacji innemu projektantowi. I tutaj uwaga, nie tylko na koszt naszego pierwotnego projektanta, ale także na jego niebezpieczeństwo. A to już z perspektywy odpowiedzialności cywilnoprawnej, jest ryzykowne.
Tu już powinna się zapalić czerwona lampka, ponieważ projektant w tym momencie odpowiada za pracę kogoś innego, na kogo najczęściej wpływu nie będzie miał.
Odpowiedzialność projektanta – rękojmia za wady projektu
I trzeci taki punkt, który wynika jeszcze charakterystyczny z umowy o dzieło. W artykule 638 k.c. ustawodawca nas odsyła (w przypadku wystąpienia wad dzieła) do stosowania odpowiednio przepisów o rękojmi przy sprzedaży.
I to jest kolejna interesująca instytucja, która całkowicie nam wywróci przesłanki odpowiedzialności cywilnoprawnej.
Filip Pachla: A co w przypadku, gdy projektant nie może dokończyć projektu z uwagi na to, że zamawiający nie dostarcza mu jakichś odpowiednich dokumentów, tudzież informacji niezbędnych do realizacji projektu.
[K.S.] (8:50 – 10:58):
Współpraca jest konieczna. Na budowie praktycznie wszyscy uczestnicy muszą ze sobą na bieżąco współpracować. I tutaj również nawet na etapie projektu, kiedy dopiero startujemy, kiedy dopiero planujemy tak naprawdę inwestycje, też konieczna jest współpraca. Czyli tutaj współdziałanie ze strony inwestora.
Przepisy kodeksu cywilnego w zakresie umowy o dzieło wyposażyły naszego projektanta w takie dwa instrumenty, artykuł 639 i 640 kodeksu cywilnego.
Ale mówiąc w uproszczeniu, wygląda to tak. Jeżeli projektant realizuje daną dokumentację i nagle powstaje przeszkoda po stronie inwestora, to w tym wypadku, jeżeli on tą dokumentację do pewnego momentu opracuje, to inwestor nie może odmówić mu zapłaty wynagrodzenia. Pomimo tego, że projektant nie jest w stanie tego skończyć.
Oczywiście tutaj nadmienię, że w przypadku, w którym, w zależności na jakim jesteśmy etapie opracowania dokumentacji, jeżeli projektant zaoszczędził jakąś część wynagrodzenia ( ponieważ ta przeszkoda już uniemożliwiła przejście do kolejnego etapu), to oczywiście inwestor może odliczyć odpowiednią część wynagrodzenia.
Ale co do zasady, jak jest po jego stronie przeszkoda, to projektantowi należy się wynagrodzenie.
A drugi dalej idący instrument dotyczy tzw. konieczności współdziałania. Artykuł 640 kodeksu cywilnego.
I to w praktyce wygląda tak. Jeżeli projektant potrzebuje jakichś konkretnych informacji albo na przykład decyzji, opinii, uzgodnienia. I czeka, aż inwestor tą dokumentację dostarczy, a inwestor niestety zaniechał, to w tym wypadku projektant może wezwać go do koniecznego współdziałania. Czyli wskaże, że jeszcze potrzebuje takich i takich dokumentów.
I tutaj z zastrzeżeniem, że jeżeli po terminie, który projektant wyznacza, tylko to musi być realny, odpowiedni termin oczywiście, w którym rzeczywiście takie decyzje czy uzgodnienia można pozyskać. Zatem z zastrzeżeniem, że jeżeli ten termin bezskutecznie upłynie, to projektant od umowy odstąpi.
Także nie tylko inwestor w relacji z projektantem ma takie uprawnienia, żeby umowę rozwiązać, ale również to kontruprawnienie jest po stronie projektanta.
Filip Pachla: Mówiliśmy na początku, że umowa o prace projektowe może zawierać dodatkowe usługi lub pełnienie nadzoru autorskiego. Jak to przekłada się na odpowiedzialność cywilną projektanta?
[K.S.] (11:08 – 14:08):
Tutaj w zależności, tak jak zaznaczyłam na początku, albo połączymy od razu dwa przedmioty umowy, czyli opracowanie dokumentacji plus sprawowanie nadzoru autorskiego i np. jeszcze plus dodatkowe usługi.
Na przykład jakieś charakterystyczne procedury odbiorowe, przy których projektant uczestniczy. Albo obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, czy jeszcze jakieś inne.
To w takiej sytuacji miesza nam się ta odpowiedzialność umowy o dzieło w zakresie dzieła, czyli tej opracowania dokumentacji projektowej, to o czym mówiłam wcześniej.
I teraz pojawia nam się już usługa, w związku z tym należyte sprawowanie tej funkcji, należyte wykonanie tej umowy.
I w tym zakresie przechodzimy znowu na grunt zasad ogólnych, czyli artykuł 415 kodeksu cywilnego i następne w zakresie odpowiedzialności deliktowej. A ponadto artykuł 471 k.c. i następne, czyli odpowiedzialność kontraktowa.
Odpowiedzialność deliktowa projektanta
W zakresie odpowiedzialności deliktowej to jest tak, jak w przypadku kierownika budowy znowu musi pojawić się czyn niedozwolony, bezprawny, zawiniony, naruszenie porządku prawnego.
To może być w zakresie prawa administracyjnego, cywilnego, a może też jakieś dodatkowe przepisy wykonawcze. Oprócz tego musi powstać szkoda. I tu w przypadku projektu, jeżeli projektant popełniłby taki błąd, który byśmy zakwalifikowali w kategoriach tej odpowiedzialności cywilnoprawnej, to nie tylko może pojawić się konkretna strata finansowa, ale jeszcze mogą się pojawić utracone korzyści.
Zwykle, jeżeli inwestor realizuje na własne cele prywatne, czyli na przykład buduje dom jednorodzinny, to ta szkoda powiedzmy będzie mniejsza.
Ale co w przypadku, gdy inwestor buduje na przykład obiekt i już ma zawarte umowy z przyszłymi najemcami ?
Tam mogą wynikać z tego odpowiednie kary umowne. I jeszcze oczywiście utracone korzyści w postaci czynszu, który należałoby się inwestorowi, gdyby wszystko było w terminach umownych zrealizowane.
W związku z tym ta szkoda może być w postaci właśnie straty finansowej bądź jeszcze utraconych korzyści. No i musi wystąpić związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy tym czynnym niedozwolonym projektanta a wystąpieniem szkody.
Przykład deliktu projektanta
Ja myślę, że w kategoriach odpowiedzialności projektanta, żeby taki przykład podać, no może będzie najbardziej drastyczny, ale z drugiej strony rzeczywiście ta odpowiedzialność cywilnoprawna osób pełniących samodzielne funkcje dotyczy zwykle takich rażących zaniedbań.
Na przykład gdyby doszło na podstawie błędów projektu do katastrofy budowlanej. To w tej sytuacji myślę, żebyśmy tutaj rozpatrywali odpowiedzialność deliktową i jeszcze by nam się nałożyła pewnie odpowiedzialność karna.
Odpowiedzialność kontraktowa projektanta
Drugi rodzaj odpowiedzialności to jest odpowiedzialność kontraktowa. Czyli znowu zawieramy umowę, mamy kontrakt, może wystąpić jakiś błąd, czyli niezrealizowanie tych obowiązków w sposób należyty i powstaje szkoda. I również szkoda w postaci straty finansowej bądź utraconych korzyści.
No tutaj projektant oczywiście w przeciwieństwie na przykład do kierownika budowy będzie miał problem pewnie z uwolnieniem się od tej odpowiedzialności. Jeżeli błąd leży w projekcie, bo na tym etapie tak naprawdę tylko on tutaj decyduje o treści projektu, tej dokumentacji.
Ale jak najbardziej można w sądzie oczywiście dowodzić, że na przykład nastąpiło to z przyczyn od niego niezależnych. Bronić stanowiska, że dokumentacja była prawidłowa.
No i w ten sposób można po prostu bronić się przed odpowiedzialnością cywilna w sądzie.
Filip Pachla: A jeżeli chodzi o rękojmię za wady projektowe, jakie są obowiązki i za co odpowiada projektant?
[K.S.] (14:14 – 17:37):
Rękojmia jest o tyle interesującą instytucją, że przewraca nam całkowicie przesłanki odpowiedzialności cywilnoprawnej. Tutaj w przypadku umowy o prace projektowe artykuł 638 k.c. odeśle nas do odpowiedniego stosowania przepisów o rękojmi przy sprzedaży.
Bo to jest instytucja charakterystyczna dla sprzedaży.
Co ciekawe, tu się pojawia takie niewinne słówko odpowiednio ➡ „odpowiednio stosujemy„.
No może brzmi to niepozornie i intuicyjnie uznalibyśmy, że po prostu otwieramy kodeks cywilny przepisy o rękojmi i stosujemy przepisy po kolei. Otóż to jedno słowo „odpowiednio było przedmiotem sporu w sądach, aż trafiło do Sądu Najwyższego. I Sąd Najwyższy wypowiedział się, no nie wiem czy upraszczając tutaj, ale powiedział tak.
Jeżeli mamy odpowiednio stosowane, to niektóre z tych przepisów stosujemy z odpowiednią modyfikacją, inne stosujemy bez modyfikacji, a części nie stosujemy wcale. No i teraz sztuką jest, żeby te „odpowiednio zastosowanie przepisów” przenieść tutaj. Żeby znaleźć ten złoty środek.
Niemniej jednak na potrzeby dzisiejszego odcinka powiem tak ogólnie, że rękojmia może dotyczyć wad fizycznych i wad prawnych.
Ona wystąpi w sytuacji, w której projektant przygotował dokumentację, wydał ją inwestorowi i zwykle po jakimś czasie się okazuje, że pojawiły się tam jakieś błędy.
Przykłady wad projektu – odpowiedzialność projektanta z rękojmi
Na czym mogą polegać te wady? Artykuł 556(1) kodeksu cywilnego podpowiada nam na czym polegają wady fizyczne. Czyli taka niezgodność, w naszym przypadku niezgodność dokumentacji z umową.
Dokumentacja może nie mieć właściwości, które są charakterystyczne dla tych danych dokumentów. Na przykład jest pozwolenie na budowę i tutaj prawo budowlane nam wskazuje, jakie powinny być cechy takiej dokumentacji, co powinna zawierać.
Drugi przykład może być wydana w stanie niezupełnym. Czegoś może brakować.
Trzeci przykład, może być taka sytuacja, że mamy szczególny rodzaj inwestycji i projektant zapewnia inwestora w ten sposób, że ma świetne doświadczenie, takie inwestycje wcześniej już przygotowywał i proponuję szczególne właściwości / szczególne cechy do danego projektu.
Jeżeli tego nie będzie, tego o czym nas zapewnił projektant, to również jest wada fizyczna.
I czwarty przypadek, no to będzie już taki najbardziej rażący, jeżeli ta dokumentacja nie nadaje się do celu, który oczywiście powinna spełniać.
Tu podam przykład z praktyki. Może się okazać, że będzie błąd na tyle poważny, że inwestor nie uzyska pozwolenia na budowę. To już jest wada o charakterze istotnym.
Wady projektu a uprawnienia inwestora
I tu poruszam płynnie takie kolejne zagadnienie. Bo w zależności od tego, czy wady mamy istotne, czy nieistotne – tylko uprzedzam, że nie mamy definicji w kodeksie cywilnym, znowu musimy sięgać do bogatego w tym zakresie orzecznictwa – to będziemy mieć różne uprawnienia.
I co inwestor może zrobić ?
Mając taką błędną dokumentację, wadliwą, może oczywiście naturalnie, myślę w pierwszej kolejności, wezwać, żeby poprawić, usunąć błędy albo wręcz wymienić, jeżeli jest już jakaś poważniejsza wada.
Może też domagać się obniżenia ceny za ten projekt. Tylko tu zwracam uwagę, że obniżenie ceny akurat w warunkach odpowiedzialności z tytułu rękojmi jest troszkę skomplikowane do obliczenia. Tu musimy stosować odpowiednie reguły.
I ostatnie, w przypadku wad istotnych inwestor nawet może odstąpić od umowy. Czyli po prostu rozwiązać umowę z projektantem.
Odpowiedzialność cywilna projektanta za wady projektu PODCAST.
Filip Pachla: Dobrze, a czy projektant może korzystać z podwykonawców? Jak wówczas rozkłada się ta odpowiedzialność?
[K.S.] (17:44 – 19:14):
No właśnie, tutaj na samym początku zasygnalizowałam, że może być konieczność tak w cudzysłowie „powołania zespołu projektantów”. To zależy oczywiście od inwestycji. Ale fakt przygotowywania dokumentacji projektowej przy udziale projektantów branżowych, no oczywiście nie jest rzadkością.
I w takiej sytuacji kodeks cywilny w artykule 474 mówi nam tak.
Podam przykład.
jeżeli ja jako inwestor zamawiam u Pana dokumentację projektową i Pan z góry przewiduje – będę potrzebował kilku projektantów branżowych, także tworzę zespół. Ja mówię – w porządku. Czyli Pan będzie tym głównym projektantem, zawieramy umowę, a Pan sobie dobiera jeszcze dalszych projektantów branżowych.
To w takiej sytuacji, w momencie, w którym dojdzie do jakiegoś błędu, to Pan w stosunku do mnie odpowiada jak za własne działania, za działania tych podwykonawców.
I teraz, co jest takie kluczowe, jeżeli mogłabym coś podpowiedzieć projektantom. Musicie Państwo w takiej sytuacji zadbać o dobrą umowę z tym podwykonawcą i tam rozłożyć sobie tę odpowiedzialność. Czyli w ten sposób, że gdybym ja miała jakąś szkodę, ja pozywam Pana, to Pan musi mieć ten komfort, czyli te zabezpieczenia w umowie ze swoimi dalszymi tutaj projektantami w zakresie roszczeń regresowych, gdyby trzeba było po prostu podzielić tę szkodę na jeszcze inne osoby.
Także tutaj dobrze, żeby zwrócić uwagę na to, jaką później Państwo podpisujecie umowę właśnie z tymi dalszymi projektantami.
Bardzo dziękuję. Gościem odcinka była Katarzyna Sabynicz, radczyni prawna.
[K.S.] (19:18 – 19:19):
Dziękuję bardzo. Do widzenia.
Odpowiedzialność cywilna projektanta za wady projektu PODCAST Prawo Inżyniera odcinek 22.
Odpowiedzialność cywilna projektanta za wady projektu PODCAST
Liczę, że skorzystasz ze wskazówek, które podałam w tym wywiadzie 😊.
Jestem pewna, że taka wiedza przyda się nie tylko inwestorowi i projektantowi, ale również świadomy wykonawca będzie wiedział, co dokładnie można egzekwować, gdy dokumentacja projektowa stanowi przeszkodę do prawidłowej realizacji robót.
Niedługo ciąg dalszy tematu….
Został jeszcze jeden ważny uczestnik procesu budowlanego w zakresie samodzielnych funkcji w budownictwie….
Bohaterem naszej następnej rozmowy będzie Inspektor Nadzoru Inwestorskiego 😃.
Zaglądaj regularnie na bloga!😉
Prawnik Budowlany – potrzebujesz pomocy ?
Jeżeli potrzebujesz dobrej umowy o prace projektowe albo nadzór autorski – zapraszam do kontaktu !
A może od lat stosujesz wzór, który zdezaktualizował się bądź brakuje w nim zabezpieczenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej ?
Napisz albo zadzwoń – sprawdzę, co wymaga korekty 😊.
Pomogę również w innej sytuacji – z którą na co dzień mam do czynienia.
Może jesteś wykonawcą, na którym wymusza się skrupulatne sprawdzenie dokumentacji projektowej a potem obarcza winą, za jej błędy / wady ?
W takim przypadku również możesz liczyć na moje (dość bogate w tym temacie) doświadczenie 💪.
Po którejkolwiek stronie jesteś – zawalcz o swoje prawa i interesy finansowe!
Uwierz mi – warto!
Katarzyna Sabynicz
radca prawny
✳✳✳
Prawo budowlane zmiany 2026
Weszła w życie ogromna nowelizacja, o której pewnie każdy na budowie już słyszał od wielu miesięcy – Prawo budowlane zmiany 2026.
Zmian jest sporo, dlatego warto uporządkować wiedzę.
Zapraszam również do odsłuchania wywiadu, którego miałam przyjemność udzielić dla Strefy Budownictwa 
. Przedstawiłam najważniejsze zmiany w prawie dla branży budowlanej na rok 2026. Nie tylko w zakresie stricte ustawy Prawo budowlane, ale znacznie szerzej.
Zmiany ustawy Prawo budowlane wynikają z potrzeby dalszego upraszczania i przyspieszania procesu inwestycyjno-budowlanego.
Dlatego ustawodawca m.in. rozszerzył katalog obiektów budowlanych i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. A także zwolnionych z obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi administracji publicznej, które obecnie wymagają pozwolenia na budowę.
Ponadto, wprowadza się rozwiązania eliminujące wątpliwości interpretacyjne zgłaszane przez uczestników procesu budowlanego oraz organy administracji publicznej właściwe w sprawach budowlanych.
Korzyścią dla inwestorów będzie deregulacja w zakresie postępowania naprawczego – rozszerzono tzw. uproszczone postępowanie legalizacyjne [Czytaj dalej…]
✳✳✳
Odpowiedzialność cywilna kierownika budowy PODCAST
Odpowiedzialność cywilna kierownika budowy podcast z moim udziałem – zapraszam ! 
Niedawno miałam przyjemność wystąpić jako jeden z ekspertów w podcaście Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa 
#PrawoInżyniera 19 | Kierownik budowy a odpowiedzialność cywilna – co warto wiedzieć?
W wywiadzie z panem Filipem Pachla (Wiceprezesem Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, Profesorem Politechniki Krakowskiej) rozmawialiśmy o najczęstszych błędach i ryzykach cywilnoprawnych kierowników budowy.
Odcinek podcastu jest dostępny na dwóch platformach.
Wystarczy, że klikniesz w grafikę poniżej albo w jeden z poniższych linków:
Naprawdę warto posłuchać !
Cały projekt w postaci podcastu #Prawo Inżyniera jest bardzo ciekawy. W poszczególnych odcinkach eksperci wyjaśniają wiele istotnych zagadnień z szeroko pojętego prawa budowlanego – sama praktyka! [Czytaj dalej…].
{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }