W dzisiejszym artykule podpowiem, jak rozliczyć zaliczkę i zadatek w robotach budowlanych.
Czyli garść praktycznych wskazówek na temat zaliczki i zadatku w umowie o roboty budowlane, na gruncie podatku dochodowego i podatku VAT.
Poznasz zasady dokumentowania otrzymywanych zaliczek. Dowiesz się, jak wystawić fakturę końcową w zależności, czy tytułem zaliczki wpłacono 100% wartości wynagrodzenia, czy też nie.
Ponadto dowiesz się, w jaki sposób rozliczyć usługi budowlane świadczone na rzecz osoby prywatnej w kontekście obowiązku podatkowego w VAT.
Przybliżę również problem rozliczenia usług budowlanych realizowanych etapami na gruncie podatku PIT, CIT i VAT.
Jeżeli chciałbyś jeszcze uzupełnić wiedzę na temat różnic pomiędzy zaliczką i zadatkiem, to zapraszam do lektury wcześniejszego artykułu, który znajdziesz klikając w poniższy link:
No dobrze, to lecimy z tematem.
Takie przyjemności jak podatki trzeba załatwić szybko i sprawnie…. żeby mniej bolało😉
Także liczydła do rąk! I startujemy 🤣
Jak rozliczyć podatkowo usługę budowlaną ?
Jak rozliczyć zaliczkę i zadatek w robotach budowlanych?
Udzielanie zaliczek czy zadatków, zasady ich zwrotu albo zatrzymania wywołują określone skutki podatkowe 😏
W pewnych sytuacjach dotyczących zwrotu zaliczki czy zadatku albo zachowaniu zadatku, sposób opodatkowania lub korekty takiego zdarzenia może być odmienny od standardowych sytuacji.
Do tego dochodzi odmienny charakter zwrotu zaliczki a zachowania zadatku w przypadku niewykonania lub zerwania umowy sprzedaży.
Ponadto, poza zaliczkami czy zadatkami mamy jeszcze możliwość realizowania robót etapami, co się wiąże z rozliczeniem częściowym wynagrodzenia.
Wszystkie powyżej wymienione sytuacje wywołują skutki podatkowe więc warto poznać szczegóły przed transakcją.
Przejdźmy zatem do konkretów 👇👇👇
***
Przeczytaj koniecznie:
***
Zaliczka i zadatek w podatku dochodowym od osób fizycznych
Uiszczona zaliczka na poczet wykonania robót budowlanych nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT, za przychód nie uważa się pobrane należności na poczet przyszłych dostaw towarów lub usług. Czyli wykonanych w następnych okresach sprawozdawczych.
Podobnie sytuacja wygląda w przypadku otrzymania zadatku.
On również nie skutkuje powstaniem przychodu do opodatkowania w miesiącu jego wpłaty. Przychód w pełnej wartości zamówienia do opodatkowania w przypadku zaliczki i zadatku powstanie w momencie wystawienia faktury końcowej.
Podsumowując 👇
W obu przypadkach moment pobrania zadatku lub zaliczki przez wykonawcę nie stanowi u niego powstania przychodu w PIT 🙂
Przychód powstanie w miesiącu sprzedaży towarów, produktów lub usług (wystawienia faktury końcowej).
Mała uwaga ‼
Jak to bywa w podatkach… Musisz być czujnym jak ważka 😉
Z podatkowego punktu widzenia występują też tzw. zaliczki na 100% wartości transakcji. Niestety w takim przypadku organy podatkowe i sądy administracyjne nie są zgodne.
Jedne przyjmują, że zaliczka na 100% wartości zamówienia będzie stanowić przychód do opodatkowania 😞
A inne uważają, że zaliczka na 100% wartości zamówienia nie będzie stanowiła przychodu do opodatkowania.
Zgoda występuje tylko w jednej kwestii 👉 Każdorazowo podatnik powinien ustalić okoliczności, w jakich taka zapłata następuje i zawsze rozpatrywać każdą taką sytuację indywidualnie.
Jeśli jako wykonawca miałbyś w ogóle możliwość uzyskać tzw. zaliczkę na 100% (co wydaje się mało prawdopodobne), to najpierw upewnij się jak urząd skarbowy, pod który podlegasz, zinterpretuje taką sytuację.
W relacjach z fiskusem lepiej dmuchać na zimne 😕
Zaliczka i zadatek w podatku dochodowym od osób prawnych
Jak rozliczyć zaliczkę i zadatek w robotach budowlanych ? Sprawdźmy teraz, jak wygląda regulacja w podatku CIT.
Otóż, zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT:
Do przychodów nie zalicza się pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych.
O kwalifikacji otrzymanej zapłaty jako przychodu lub jako zaliczki (przedpłaty) decyduje charakter świadczenia. Przysporzenie uważane za przychód podatkowy powinno być trwałe, definitywne i bezwarunkowe. Zaliczka takiego charakteru nie posiada ze względu na możliwość jej zwrotu przed terminem wykonania zobowiązania.
Według wykładni organów podatkowych, sformułowanie „pobrane wpłaty lub zarachowane należności” odnosi się wyłącznie do przedpłat i zaliczek na poczet przyszłych dostaw bądź wykonanych usług.
Podobnie należy traktować zadatek. Będzie to świadczenie nieostateczne. Zatem w kontekście podatku dochodowego nie powinno być traktowane jako przychód.
Zaliczka i zadatek w PIT – wyjątki
Jak rozliczyć zaliczkę i zadatek w robotach budowlanych ? 👉 Przejdźmy teraz do wyjątków od powyższej reguły 👇
Co do zasady, momentem powstania przychodu do opodatkowania w PIT będzie dzień wykonania Twojej usługi. Nie później jednak niż dzień wystawienia faktury lub uregulowania należności.
To oznacza, że przychód u wykonawcy nie powstanie w miesiącu otrzymania zaliczki lub zadatku.
Tak samo w miesiącu zapłaty zaliczki lub zadatku nie powstanie koszt u inwestora/zamawiającego.
🔔Pamiętaj jednak, że jeżeli wpłata ma charakter ostateczny, definitywny oraz bezzwrotny, to wyjątkowo może skutkować powstaniem przychodu u wykonawcy. W takim przypadku zaliczka i zadatek tracą bowiem swój charakter, czyli cechę zwrotności. W przypadku zaliczki takie sytuacje będą rzadkie, ale z zadatkiem trzeba uważać.
Wszystko będzie zatem zależało od tego, jak uregulujesz w umowie zasady zapłaty, rozliczenia i zwrotu zaliczki/zadatku.
Bez względu na to, czy jesteś wykonawcą czy inwestorem, zadbaj o precyzyjnie uregulowanie zadatku albo zaliczki w swojej umowie.
Uwierz mi, że dobra i precyzyjna umowa o roboty budowlane zapewni Ci spokój nie tylko na budowie. Również na wypadek, gdyby w najmniej odpowiednim momencie wpadli do Ciebie w gości urzędnicy skarbowi 😏.
Zwrot zadatku a podatek PIT
Ponadto, konsekwencje podatkowe pojawią się wówczas, gdy nie dojdzie do realizacji umowy z przyczyn leżących po stronie wykonawcy i będzie on zmuszony zwrócić zamawiającemu/inwestorowi zadatek w podwójnej wysokości 💰💰
W takim przypadku zamawiający/inwestor uzyska przychód w wysokości różnicy między kwotą uprzednio przez niego wpłaconą a kwotą otrzymaną od wykonawcy.
Mimo, iż powyższa sytuacja (zwrot podwójnego zadatku) jest rodzajem sankcji (kary) za niewykonanie umowy, to nie można go uznać za odszkodowanie sensu stricto. Dlatego nie korzysta ze zwolnienia od podatku 😤
Na tej samej zasadzie przychód w wysokości zatrzymanego zadatku, powinien rozpoznać także wykonawca, jeśli umowa nie została wykonana z winy zamawiającego/inwestora.
Jak każdy przedsiębiorca musisz uważać na skutki podatkowe Twojej działalności, co zwykle wymaga czujności i ostrożności.
W kwestiach podatkowych, przedsiębiorca w Polsce jest jak saper na polu minowym.
Czasem jeden poważny błąd może „wysadzić przedsiębiorstwo w powietrze” 😰
Zaliczka i zadatek w podatku VAT
Jak rozliczyć zaliczkę i zadatek w robotach budowlanych? Przejdźmy do podatku VAT.
Zasada jest taka 👇👇👇
Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, jeżeli przed wykonaniem usługi otrzymasz całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania (najczęściej w miesiącu wpływu) w odniesieniu do otrzymanej kwoty.
Niestety w przypadku robót budowlanych, ustawa VAT nie przewiduje wyjątków 😠
Wiem, jak to boli. Wyjątki podatkowe omijają szerokim łukiem również usługi prawne 😤
Zatem jeśli jesteś wykonawcą, wpłata zaliczki lub zadatku będzie powodować u Ciebie obowiązek opodatkowania podatkiem VAT w miesiącu jej/jego otrzymania.
Obowiązek ten dotyczy także zaliczki na import, eksport usług, import czy eksport towarów, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów czy też zaliczki na poczet usługi objętej odwrotnym obciążeniem.
✳✳✳
Przeczytaj również:
✳✳✳
#markawłasna #autopromocja
GOTOWY WZÓR UMOWY dla wykonawców robót budowlanych wraz z instrukcją.
Wystarczy uzupełnić we wskazanych miejscach typowe zmienne zapisy, takie jak opis przedmiotu robót/ wysokość wynagrodzenia / wysokość kar umownych czy terminy realizacji itp.
Prosty i przejrzysty wzór umowy, dedykowany dla małych i średnich przedsiębiorców budowlanych, którzy nie realizują dużych inwestycji wymagających skomplikowanych i szczegółowych zapisów umownych.
Zawiera zabezpieczenia podstawowych praw i obowiązków Stron umowy o roboty budowlane. Interesy Stron zostały odpowiednio wyważone.
Wzór jest uniwersalny, do wielokrotnego wykorzystania.
Dodatkowo otrzymasz BONUS! Sprawdź tutaj albo klikając w obrazek 
.
✳✳✳
Zasady dokumentowania otrzymanych zaliczek. Kiedy wystawić fakturę zaliczkową?
Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT pobraną kwotę przedpłaty, zaliczki, zadatku lub raty, w stosunku do której powstał obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług, należy udokumentować fakturą.
Termin sporządzenia faktury jest wyznaczany datą otrzymania zaliczki. Nie jest powiązany z faktycznym wykonaniem usługi ‼
Powinieneś wystawić fakturę z datą otrzymania zaliczki lub do 15 dnia następnego miesiąca i zapłacić VAT do urzędu skarbowego za okres, w którym otrzymano zaliczkę.
Jednocześnie faktura zaliczkowa nie może być wystawiona wcześniej niż 60 dnia przed otrzymaniem całości lub części zapłaty (art. 106i ust. 7 pkt 2 ustawy o VAT) ‼
Wpłata zaliczki a obowiązek podatkowy w VAT
Zgodnie z interpretacjami organów podatkowych, aby zapłatę na poczet przyszłych należności uznać za zaliczkę, musisz spełnić następujące warunki:
🟢 zapłata musi zostać dokonana na poczet konkretnej transakcji. Czyli przyszłe świadczenie powinno być określone, co do rodzaju w sposób jednoznaczny (precyzyjnie określone cechy identyfikujące rodzaj towaru bądź rodzaj usługi),
🟠określenie przyszłego świadczenia powinno być wystarczająco dokładne na potrzeby ustalenia zasad opodatkowania świadczenia (możliwość określenia miejsca świadczenia oraz stawki opodatkowania),
🟡 w momencie dokonania zaliczki strony nie mają intencji zmiany świadczenia w przyszłości.
Jak widzisz znowu liczą się szczegółowe zapisy w umowie.
Ciekawostka!
Warto wspomnieć, że w ramach tzw. pakietu SLIM VAT 3 ustawodawca przewiduje możliwość rezygnacji z obowiązku odrębnego wystawienia faktury zaliczkowej, jeżeli podatnik otrzyma całość lub część zapłaty z tytułu zaliczki, w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy, w odniesieniu do czynności, na poczet których tę zapłatę otrzyma.
Wystawienie faktury końcowej, gdy wpłacono 100% ceny
Zaliczki przekazywane na poczet realizacji dostawy towaru lub wykonania usługi mogą obejmować całą wartość przyszłej transakcji lub tylko jej część.
Chyba zgodzisz się ze mną, że w przypadku umowy o roboty budowalne zaliczki stanowią zazwyczaj z góry określony procent wynagrodzenia ryczałtowego.
Najczęściej strony wskazują wprost kwotę zaliczki, którą dzielą np. na dwie równe części określając konkretne terminy i warunki zapłaty.
Niemniej jednak, jeśli wystawiasz kilka faktur zaliczkowych, które obejmują łącznie całą zapłatę za usługę, w ostatniej z tych faktur musisz umieścić numery wszystkich poprzednich faktur zaliczkowych w Krajowym Systemie e-Faktur. A w przypadku faktur innych niż faktury ustrukturyzowane – numery poprzednich faktur (art. 106f ust. 4 ustawy o VAT).
Przy zaliczkach 100%, po faktycznej realizacji czynności, do której odnosiła się pobrana kwota, nie wystawiasz już kolejnej faktury rozliczającej zrealizowaną transakcję.
Cała jej wartość została już wcześniej uwzględniona i opodatkowana w fakturze/fakturach zaliczkowych.
Jak rozliczyć zaliczkę i zadatek w robotach budowlanych ? Praktyka 👇
Tak naprawdę w praktyce, po otrzymaniu jednej lub kilku zaliczek obejmujących 100% wartości transakcji, wykonawcy (podwykonawcy) często decydują się na wystawianie tzw. faktur końcowych rozliczeniowych. W ten sposób dodatkowo potwierdzają fakt zrealizowania usług budowlanych.
🔔Taka praktyka jest poprawna pod warunkiem, że nie wykażesz w fakturze końcowej podstawy opodatkowania i kwoty podatku należnego. Wartości te, w efekcie pobranych już zaliczek, powinny być w fakturze wyzerowane.
Wystawienie faktury końcowej, gdy nie wpłacono 100% ceny
Jak rozliczyć zaliczkę i zadatek w robotach budowlanych ? Sprawdźmy przypadek, gdy zaliczki nie obejmują 100% wynagrodzenia.
Zdecydowanie bardziej typową sytuacją przy robotach budowalnych jest właśnie zapłata zaliczki, która nie stanowi 100% wynagrodzenia tylko jakąś określoną jego część.
🔔W takiej sytuacji, gdy jedna lub kilka faktur zaliczkowych nie obejmują całej wartości transakcji, jesteś zobowiązany do wystawienia faktury końcowej, na zasadach określonych w art. 106f ust. 3 ustawy o VAT.
W fakturze końcowej, wystawionej po wykonaniu usługi, sumę wartości usług pomniejszasz o wartość otrzymanych już wcześniej części zapłaty. A kwotę podatku pomniejszasz o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach dokumentujących otrzymanie części zapłaty.
W fakturze końcowej musisz wskazać numery identyfikujące w Krajowym Systemie e-Faktur wszystkie faktury wystawione przed wykonaniem usługi. A w przypadku faktur innych niż faktury ustrukturyzowane – numery tych faktur.
Wraz z wykonaniem usługi wykonawca (podwykonawca) rozpoznaje obowiązek podatkowy w VAT według zasad przewidzianych dla zrealizowanych czynności. Obowiązek podatkowy odnosi się jednak tylko do tej części transakcji, która nie była objęta już fakturami zaliczkowymi.
W pozostałym zakresie podatek był już rozpoznawany w dacie otrzymania zaliczek. Sporządzona faktura końcowa, rozliczeniowa, obejmie tym samym nieuregulowaną dotychczas kwotę należności, nieobjętą wcześniejszymi fakturami zaliczkowymi.
Termin odliczenia VAT z faktury zaliczkowej
🔺 Pamiętaj, że warunkiem skorzystania z odliczenia VAT jest faktura.
Dla odliczenia VAT nie ma znaczenia termin otrzymania faktury pro forma, która nie jest dokumentem księgowym. Faktura pro forma nie może zastąpić tradycyjnej faktury. Niestety, wykonawcy często o tym zapominają.
Uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury zaliczkowej realizujesz na zasadach ogólnych w terminie wynikającym z art. 86 ust. 10 ustawy o VAT.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych przez podatnika usług powstał obowiązek podatkowy.
W konsekwencji nabywca (inwestor) może dokonać odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym kontrahent (wykonawca) otrzymał wpłatę zaliczki, pod warunkiem że w tym okresie otrzymał fakturę zaliczkową.
Jeżeli wykonawca nie skorzysta z prawa do odliczenia w tym terminie, zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy o VAT, może to uczynić również w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych miesięcy. A w przypadku podatników rozliczających się kwartalnie, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych kwartałów.
🔔Skorzystanie z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w jeszcze późniejszym okresie będzie wymagało już sporządzenia odpowiedniej deklaracji korygującej w trybie art. 86 ust. 13 ustawy.
Zwrot zadatku i zaliczki – skutki w podatku dochodowym i podatku VAT
A co jeśli otrzymałeś zaliczkę/zadatek, a niestety nie wykonałeś robót ❓
W zakresie VAT, wpłata zaliczki oraz zadatku wywołuje te same skutki, co do zasady. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.
Jeśli masz obowiązek zwrotu zaliczki, to z podatkowego punktu widzenia wiąże się to z wystawieniem faktury korygującej uprzednio wystawionej faktury zaliczkowej. A następnie dokonujesz przelewu otrzymanej zaliczki.
Od strony podatku dochodowego zwrot zaliczki/zadatku nie będzie skutkował ani obowiązkami korekty przychodów ani kosztów. Będzie to świadczenie nieostateczne, zatem w kontekście podatku dochodowego nie powinieneś go traktować jako przychód.
Zwrot zadatku i zaliczki w istocie nie spowoduje obowiązków korekty w zakresie podatku dochodowego.
UWAGA ‼
Z poprzedniego artykułu >>>> zadatek a zaliczka <<<< już wiesz, że są sytuacje, gdy zadatek zostaje zatrzymany.
Gdy inwestor (zamawiający) zrezygnuje z realizacji zadania i w ogóle nie dojdzie do wykonania umowy, wpłacony przez inwestora zadatek jest bezzwrotny = pozostaje w rękach wykonawcy.
Zatem jeżeli przed wykonaniem usługi czy sprzedaży towaru zadatek zostanie zachowany i wiadomym jest, że usługa nie zostanie wykonana, to zadatek nie będzie już stanowił części ceny przyszłego wynagrodzenia, lecz nabędzie charakter zabezpieczenia umowy.
W tym wypadku zatrzymany zadatek będzie stanowił swoiste odszkodowanie niepodlegające opodatkowaniu VAT.
ALE już z punktu widzenia podatku dochodowego, kwota w wysokości zatrzymanego zadatku będzie stanowić przychód u wykonawcy.
Niewykonanie umowy przez nabywcę a przychód u sprzedawcy
Jeżeli inwestor zrezygnował z realizacji zadania, to co do zasady wpłacony zadatek zostaje w rękach wykonawcy.
Kwota zatrzymanego zadatku będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym i nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia. Tym samym kwota zachowanego zadatku, jako przysporzenie majątkowe, stanowi przychód z innych źródeł 💰
W przypadku zaliczki, gdy nie nastąpi wykonanie umowy, podlega ona zwrotowi. Ale uwaga ‼ Jeżeli choćby częściowo wykonano już umowę, tylko nie zostanie ukończona, to wtedy należy zaliczkę rozliczyć. W takiej sytuacji, częściowo bądź w całości zaliczka zostaje zatrzymana i finalnie będzie stanowić przychód.
Podsumowując, w zakresie podatku dochodowego (PIT lub CIT), zatrzymanie zadatku lub zaliczki wiąże się z rozpoznaniem przychodu podatkowego.
***
Przeczytaj koniecznie:
***
Zaliczka i zadatek u nabywcy a koszt uzyskania przychodu
Jak rozliczyć zaliczkę i zadatek w robotach budowlanych?
Omówmy teraz